Het gekke was dat ik het nieuws niet als journalist bekeek. Plotseling werd ik weer Hollander. De toespraak van de koningin ontroerde me en ik voelde me betrokken bij de angst tijdens dit bizarre incident. Vooral de stilte, in elk nieuwsitem werd gewag daarvan gemaakt, na de fatale botsing tegen De Naald in Apeldoorn vond ik begrijpelijk en angstaanjagend. Het was teveel geweest. Zelfs de paniek werd emotioneel uitgesteld.

Was de koningin er eigenlijk bij? Als emigrant volg ik dat niet, maar opvallend vond ik de nadruk op de geschrokken reactie van Maxima – sloeg handen voor haar gezicht- en de kroonprins die opstond. Wel honderd maal heb ik het inmiddels gezien. Als Beatrix in de bus zat – mijn onwetendheid is groot tegenwoordig – waarom mogen we niet weten hoe ze reageerde.

Eerlijk is eerlijk. Ik was oprecht ontroerd door haar toespraak op de televisie. Of was- dacht ik later cynisch – haar ontroering ingegeven door haar Koninklijke verbijstering. Ze maakte ook eens wat mee. En hoe. Ik voel me ineens helemaal Nederlander. Het koningshuis aangevallen? Ik ben niet eens koningsgezind, alhoewel ook geen overtuigde republikein, maar even voelde ik me vervreemd van mijn Franse omgeving. Mijn dorpsgenoten weten van niks. Als ik het ze uitleg zijn ze verbaasd. Heet Nederland dan een koningshuis? Vervreemd trek ik me terug achter de computer. Om het nieuws te volgen uit eigen land. Vreemd en waar. Alsof je emoties intenser worden naarmate je verder weg woont.

Of het nu gaat om pesterijen in een Utrechtse probleemwijk, de kredietcrisis, de dood van Martin Bril of de mogelijke daling van de huizenprijzen. Het is altijd lachen bij Pauw en Witteman en De wereld draait door. Elk item wordt in crisispapier gewikkeld en de kijker wordt betrokken in een soort landelijke stamtafel, waarin je prettig kunt huiveren en toch op de hoogte blijft van Het Nieuws.

Iedereen verheugt zich al op Fitna deel twee, want dan komt de hele rij opiniemakers en politici weer opdraven in de diverse praatprogramma’s. Is Nederland in crisis? Wat vindt het buitenland ervan? Hoe hoog staat de PVV nu weer in de peilingen? Wilders wrijft zich in zijn vette handjes en hoeft alleen maar glimlachend achterover te leunen. De praatprogramma’s doen het werk.

Waarom wordt alles tot een crisis uitgeroepen? Is het angst of hebben we eenvoudigweg te weinig nieuws in het kleine land en melken we dus elk nieuwsfeitje uit tot de laatste druppel? Naar de uitzending van De wereld draait over Martin bril keken 875.000 mensen. Matthijs van Nieuwkerk haalde samen met wat vriendjes herinneringen op aan de overleden columnist of het om een vermaard internationaal auteur ging. Toen Hermans stierf bleef het een stuk stiller. Net als bij Reve of Carmiggelt. Het is alsof Nederland behoefte heeft gezamenlijk te rouwen. Of het een persoonlijk verdriet betreft. Alles gaat iedereen aan. Of het nu om de dood van een goede en gemiste columnist gaat of ruzie in het kabinet. In Rondom Tien voelen de « ervaringsdeskundigen’ of wat men noemt de gewone mensen zich allang echte deskundigen. Ze geven geen meningen of ervaringen weer, maar voelen zich steeds vaker geroepen analyses te geven en oplossingen te formuleren. Heel Nederland is deskundig en voelt zich dus betrokken bij ieder nieuw feit. Nieuws krijgt steeds vaker sensationele trekken, omdat het van ons allemaal is. Alles is emotie geworden. Particuliere emotie waardoor de behoefte aan crises onverzadigbaar is geworden. De discussieprogramma’s spelen erop in, wat je ze lastig kwalijk kunt nemen en het gaat dan ook eindelijk weer goed met de publieke omroep. Nieuws is populair geworden.

Nieuwe planten wortelen snel in het voorjaar en een vriendelijke buurvrouw voorzag mij van een ruime hoeveelheid stekjes. In het voorjaar komt het dorp weer tot leven; net als de buurtcontacten. Langzamerhand begin ik zelf te wortelen. De omgeving is mij bekend, de wisselende seizoenen roepen geen verbazing meer op en ik heb betere greep op de Franse gewoontes en eigenaardigheden. Maar ergens wortelen, merk ik, heeft in de eerste plaats te maken met mensen. Je werkelijk thuis voelen, op je gemak door de tuin dwalen en gedachteloos het hek uitlopen is alleen mogelijk als de mensen om je heen je een plek hebben gegeven. Het idee hebben geaccepteerd dat je erbij hoort. Je als het ware voorzien van een nieuwe identiteit. Door het verschil in taal en culturele achtergrond is het onmogelijk je eigen persoonlijkheid moeiteloos op de planken te zetten. Daarvoor is de barrière te groot en in het eerste jaar had dit voor mij onbenoembare feit iets beangstigends. Je bent als emigrant als het ware plotseling ontdaan van je sociale instrumenten. Je hebt weinig beschikbaar om jezelf herkenbaar neer te zetten, lijkt het en ik voelde me onthand door het gebrek aan taal. Inmiddels blijkt dat mee te vallen. Mijn vertrouwen in taal is groot en misschien zelfs wel te groot. Karaktereigenschappen worden blind herkend en als ik weleens grapjes over mezelf hoor zijn ze erg herkenbaar. Ook hier sta ik bekend als luidruchtig, geestig, onpraktisch en vriendelijk. Op dat moment kun je beginnen te wortelen. Het is de blik van dorpsgenoten die maakt je je omgeving eigen kunt maken. Emigreren kost tijd. Meer dan ik me ooit had voorgesteld.

Zo ongerust was ik over mijn opnieuw ontsnapte kater. Met twee pootjes in het verband en zijn borst vol hechtingen liep hij enigszins kreupel door het huis. Hij had op zijn laatste avontuur diepe vleeswonden opgelopen en moest nu eerst genezen voordat hij gecastreerd kon worden.

Klaaglijk gemiauwd, dag en nacht, piesend in alle hoeken van het huis bracht mijn kater een paar dagen volop leven in de brouwerij tot hij opnieuw ontsnapte en niet meer terugkwam. Na een week werd ik werkelijk ongerust, want hoe kon een verzwakte poes overleven in de jungle van het bosleven. Zoeken en roepen had geen zin. Joey was en bleef verdwenen. Zijn zusje zag er wel voordelen in. ‘s Nachts nestelde ze zich spinnend op het bed en overdag liep ze achter me aan. Ze vond het wel gezellig zo met zijn tweetjes.

In de tweede week kreeg ik bezoek van een Nederlandse buurtgenoot die mij deelgenoot maakte van zijn uitgebreide kennis van het natuurleven. Joey was dood. Daar moest ik me bij neerleggen. De natuur was hard en onze dieren waren gewend als vrijbuiters door het leven te gaan. In het bos stikte het van de wilde katten en Joey verzwakt en intussen weer volgevreten vormde een ideale pooi. Bovendien moest ik ook de buizerds niet uitvlakken die gewend waren zich op gewonde dieren te storten en ze dood te pikken.

Na het vertrek van mijn optimistische buurtgenoot deed ik geen oog meer dicht. In mijn fantasie zag ik het lijkje van Joey in het bos liggen. Met zijn verbonden pootjes en de meest afgrijselijke wonden. Ik belde vrienden in Nederland. Ook zij gaven na twee weken mijn anderhalfjaar oude kater weinig kans meer, al werd me sterk aangeraden mijn buurtgenoot voortaan uit de weg te gaan. Wat een ongelooflijke lul, was de unanieme opinie. De beelden die hij me zo gedetailleerd had voorgespiegeld kreeg ik met geen mogelijkheid van mijn netvlies.

De derde week besloot ik dat het geen zin meer had om te wachten en innerlijk begon ik langzamerhand afscheid van mijn ondernemende kat te nemen. Woedend op mezelf omdat ik als naïeve stadsjuf het belang van castratie zo had onderschat. Ik had geen idee gehad.

Als ik naar de helling tegenover mijn huis keek zag ik een oorlogsgebied in plaats van het mooie bos. Waar ik altijd met genoegen naar gekeken had. In werkelijkheid was het blijkbaar een afwerkplek voor seriemoordenaars die het op huispoezen begrepen hadden.

En na drie weken gebeurde het wonder. Midden in de nacht werd er op het raam getikt en zag ik een zwarte poes met witte verbandjes om zijn pootjes. Ik rende naar de deur en hij vloog naar binnen. In de richting van zijn bakje eten. Het eerste wat ik deed was voorzichtig zijn lijfje onderzoeken. Zat alles erop en eraan? Behalve een paar kleine wondjes aan zijn oren had hij niets. Het verband was vuil en gerafeld, maar zat nog stevig vast. Ik had een kerngezonde en hooguit vermagerde poes terug.

De dierenarts bevrijdde Joey de volgende dag van de windsels en constateerde dat de vleeswonden keurig genezen waren. Nee, zulke zware vleeswonden kwamen niet zo vaak voor, zei hij. Misschien een enkele keer. Opgelucht reed ik naar huis en keek naar het bos dat weer gewoon een bos was. Een paar dagen geleden is Joey gecastreerd en werd een stuk rustiger. Hoewel? Eergisteren ging hij weer wandelen en is nog steeds niet terug. Maar echt ongerust maak ik me niet meer.

Hij zal wel weer terugkomen.

Plotseling klonk er het geluid van vogels die langzaam dichterbij kwamen. En toen zag ik het. De zwerm kraanvogels die de lente aankondigen. Honderden dieren die minutenlang cirkelden boven het huis en daarna weer verder vlogen. Het was mij vaak verteld door de buren. Het waren de kraanvogels die het begin van de lente en het eind van de zomer aankondigen. Buurtgenoten bellen elkaar op als het zover is. Tegen de lente hebben de vogels hun lange vlucht vanuit het zuiden achter de rug en geven het signaal voor de op komst zijnde lente.

Het was een opmerkelijk gezicht. Een enorme cirkel zwaarte vlekken die zomerse geluiden gaven. Vele malen cirkelend boven het dorp alsof ze hun aandacht opeisen voor hun aankomst na een lange reis. Het duurt slechts een paar minuten, du het verbaasde me niet dat ik de vogels tot nu toe gemist heb. Maar het was inderdaad indrukwekkend Alsof de vogels trots iets kwamen mededelen. Het begin van een nieuw seizoen.

Ze verdwenen in de wolken en ook de zon was weer weg. Een kort moment van verbijstering. De aankondiging van verandering. En dat zonder enige menselijke ingreep. Ik vond het een ontroerend gezicht.

Later brak de zon weer door en ging ik op zoek naar mijn kater. Zelfs met zijn manke loop wil hij absoluut naar buiten. De broodnodige castratie kan pas plaatsvinden als de grote wond in zijn oksel genezen is. Ik heb hem een week binnen kunnen houden. Maar hij jankt urenlang klagelijk voor de deur en plast openlijk op de vloer. Ik ben overstag gegaan, maar houd hem in de gaten. Met een stralend kopje kijkt hij in de lucht en likt zijn verbonden poot. Het liefst ligt hij in de aarde en luistert naar de buitengeluiden. Buiten is hij het gelukkigste. Ik voel me een politieagent en ga hem na een kwartier zoeken. Een door hormonen gedreven kater vergeet zijn verwondingen en gaat zomaar weer op stap, vrees ik. En is een sitting Duck voor zijn mannelijke maten. Het is een tijd van opletten.

Pas  ‘s ochtends viel me op dat hij mank liep. Voorzichtig tilde ik hem op en zag in zijn oksel een angstaanjagende wijde gapende wond. Twintig centimeter rauw vlees. Vlug zette ik de kater neer en belde de dierenarts. Ik zei dat ik me ongerust maakte en kon over een uur komen. Met de poes in een mandje kwam ik veel te vroeg op de praktijk. De dierenarts was nog niet gearriveerd, zei de vriendelijke assistente, en ze adviseerde me intussen even boodschappen te gaan doen. Het zou nog zeker een half uur duren en ik kon het mandje met de poes gewoon achterlaten.

In de supermarkt kocht ik de duurste poezenbrokjes en reed terug naar de praktijk. Toen ik de deur opende kwam ik in een lege ontvangstruimte, maar de assistente kwam meteen de trap aflopen. Ze had operatiehandschoenen aan en legde uit de mijn poes onmiddellijk op de operatietafel was gelegd. Een dringend geval, zei ze, want onder zijn zwarte haar bleken nog meer grote wonden verborgen te zitten. Ze deed er nuchter over. Een vechtpartij met een andere kater of misschien zelfs aangereden door een auto. Het kwam zo vaak voor. Er was geen levensgevaar en ik kon de kat eind van de middag weer halen.

De dierenartsenpraktijk staat goed bekend in de streek. Het is een maatschap van twee veeartsen die vermaard zijn om hun vakmanschap en goede diagnostiek. Sentimenteel zijn ze niet. Ze aaien de poezen nooit, vragen ook niet naar namen en zijn uitsluitend geïnteresseerd in de juiste medische aanpak. Een paar Engelse vrienden die hen consulteerden waren diep geschokt toen hen kort en krachtig werd meegedeeld dat de staart van hun kat na een ongelukje met een dichtslaande keukendeur geamputeerd moest worden. Hoe kon een dierenarts dat zo snel concluderen? Hij had de kat niet eens aangeraakt. Ze ontdekten in een stadje verderop een aardige en meelevende dierenarts die andere mogelijkheden zag. Maandenlang hebben ze gezeuld met de poes en uiteindelijk moest de staart toch geamputeerd worden. De diagnose van de eerste dierenarts was goed geweest. Hij had de schokkende mededeling alleen zonder enig medeleven overgebracht.

Zelf ben ik gewend aan de veeartsen. Ze zijn gewend aan het grove werk voor de boeren in de streek en zijn lang niet zo onder de indruk van het hoge schattigheidgehalte van mijn poezen als ikzelf. Maar hun werk doen ze zorgvuldig en goed.

Vrijdag in de namiddag kreeg ik mijn poes terug die eruit zag als een gewonde soldaat uit de eerste wereldoorlog. Zijn borst zat in het verband en ook twee poten waren stevig verbonden. Thuis wilde hij alleen maar eten en slapen. Hij had duidelijk pijn en kon nauwelijks lopen. Ik zette zijn bakjes eten bij hem op zijn lievelingsstoel en wachtte tot hij weer in slaap viel. Hij lag graag bij me in de buurt of hij behoefte aan veiligheid had. Over vier dagen moest hij terugkomen bij de dierenarts. Voorlopig stond het huishouden in dienst van een zieke poes.

Ik kon overal doen waar ik zin in had. Niemand die me dagelijks zag of commentaar leverde op praktische zaken. Opstaan wanneer je wilt, eten zodra je trek krijgt of slapen als je moe wordt. In de praktijk houd ik me aan een vast dagelijks ritme. Tegen half negen word ik wakker en ga koffie zetten. Ik zet de computer aan, check de mails en lees de Nederlandse kranten op internet. Na een uurtje komt de postbode met Le Monde en de brieven, waarna ik langzamerhand aan het werk ga. Al schrijvend is het om 1 uur lunchtijd en eet ik warm met een halve fles wijn. Ondertussen kijk ik naar een televisieprogramma – ben verslaafd aan Pauw en Witteman – en werk tot een uur of vier of tot ik geen zin meer heb. In principe zit de dag erop.

Rond dat tijdstip begin ik te merken dat ik alleen woon. Er is niemand om al dan niet verontwaardigd het nieuws mee te bespreken of plannen te bedenken. Als de zon schijnt is het aangenaam om een uurtje in de tuin te werken. Het geeft nieuwe energie en maakt vrolijk. De rulle aarde in je handen lijkt op de intensieve voorbereidingen voor een stoofschotel. Ongehaast rommelen zonder na te hoeven denken.

Maar tegen zessen is het toch echt gebeurd. Langzamerhand wordt het donker en ga ik het huis binnen om iets te doen. Maar wat? Natuurlijk zijn er inmiddels gewoontes gegroeid. In de winter bekijk ik ‘s avonds een paar dvd’s en duik daarna met een paar boeken in bed. Mijn winterse leven bestaat uit werken, lezen en op de hoogte blijven van het nieuws. Op zichzelf een prettig bestaan, maar wel een beetje eentonig. In de zomer vallen er op de meest onverwachte momenten mensen binnen en wordt er samen gegegeten of uitstapjes gepland naar brocantes of feesten in de buurt. Het leven wordt intensief doorgenomen onder het leegdrinken van vele flessen rode wijn en samen met de zomerse bewoners neem ik de veranderingen in het dorp door. Ik ga zwemmen of op een terras eten. Alleen wonen is prettig en stimulerend. Je hoeft met niemand echt rekening te houden.

Het grote risico van in de winter alleen wonen is dat er niemand op je let. Waarom jezelf opmaken of leuke kleren aantrekken? Zoals iedereen in het dorp draag ik dikke truien en vesten. Als er een vlek opzit is het jammer, maar geen reden om me te verkleden. Mijn sieraden liggen in een la op de zomer te wachten. Er bestaat de neiging jezelf een beetje te verwaarlozen. Alsof de blik van anderen de kritische spiegel is waardoor je naar jezelf kijkt. Het zijn de ogen van anderen die maken dat je goed voor de dag wilt komen. De verzorgde indruk wilt maken die een weerslag heeft op jezelf.

Ik ben tot de conclusie gekomen dat een mens best in zijn eentje kan wonen. Maar het vergt wel een andere en nieuwe discipline. Je zult zelf gezonde gewoontes moeten kweken, waar je je aan houdt. Tegelijkertijd moet je leren dezelfde gewoontes rigoureus weer te doorbreken. Eentonigheid is immers niet goed voor je hersens en je humeur. Het zijn gewoonlijk je partner en kinderen die automatisch verandering afdwingen. Wie op zichzelf woont zal moeten leren bewust afwisseling te zoeken. Dat is de moeizame en vooral saaie kant ervan.

Vroeger las ik in tijdschriften dat het Franse klimaat weinig van het Nederlandse verschilde, tenzij je het zuiden opzocht. Niets is minder waar. Een vriendin van mij woont in het noorden en heeft nog steeds sneeuw. In Parijs regent het vaak. Beneden de Loire waar ik woon begint het zuidelijker klimaat. Natuurlijk is het niet zo warm als aan de Riviera, maar het zegt allemaal weinig, want de Provence is zomers bloedheet en ‘s winters bitterkoud. Twintig graden onder nul is niet ongebruikelijk.

Voor een Nederlander is het merkwaardig om dit soort snelle klimaatwisselingen te begrijpen. Ooit reed ik na een prachtige wintervakantie aan de Riviera terug naar Nederland en kwam binnen twee dagen zo ongeveer elk mogelijk weertype tegen. In Marseille scheen de zon, de Provence was besneeuwd en daarna reed ik door de storm, heftige regens, kou en voorbij Parijs rustig weer. Frankrijk biedt de basis voor elk weertype en het liefst tegelijkertijd.

Wie rust in de tuin wil doet er goed aan minstens 250 kilometer onder Parijs te gaan zitten. Wie niet van kou houdt moet in midden-Frankrijk of aan de kust gaan wonen; De Provence staat onterecht bekend als een zegenrijk klimaat, want de winters zijn hels. Bretagne is mooi en regenachtig. Hoe langer ik hier woon, hoe merkwaardiger ik het vind.

Wat een plaatsgebonden klimaat! Zelfs het kleine dorp waarin ik woon heeft afwijkend weer. De stadjes in de directe omgeving zijn altijd een paar graden kouder. Ons « Klein Zwitserland » heeft immers een diepe vallei, waarin de wind en de koud blijft hangen. In de zomer hebben we subtropische vlinders, die dikwijls gefotografeerd worden door toeristen. Niet zelden binnen de parasols van het restaurant.

Als Nederlander zal ik het nooit goed begrijpen. Hoe kan het dat zo weinig kilometers zoveel verschil in weertype uitmaken? Is het omdat ons land zo plat is? Geen flauw idee. Het enige wat ik zeker weet is dat ik nog steeds na bijna anderhalf jaar het klimaat onbegrijpelijk vind. Wisselend, aangenaam en soms schokkend.

Maar een week vind ik erg lang. Ook zijn zusje maakt zich ongerust en kijkt gespannen door hetzelfde raam of hij al in aantocht is. Gek genoeg wil ze zelf niet meer naar buiten. Is ze bang dat poezen buiten kunnen verdwijnen in het niets? Of zit ze thuis te wachten op haar balorige broertje.

Het is niet koud meer en de zon schijnt. Het lijkt zelfs of er voorjaar in de lucht zit. Zijn de hormonen van mijn kater misleid en denkt hij dat het tijd is op vrouwenjacht te gaan.? Ik heb mij voorgenomen pas na twee weken echt ongerust te worden, katers lopen als ze zin hebben rustig tien kilometer per dag en kunnen tijdenlang van huis blijven, maar net als zijn zusje ben ik doodsbenauwd. Waarom heb ik verdorie die kat niet op tijd laten castreren? Was ik niet goed bij mijn hoofd? Woedend op mezelf loop ik het tuinpad weer op en kijk op weg naar de supermarkt langs de weggetjes. Zoals altijd bij bezorgdheid richt de woede zich zowel op mijzelf als de vermaledijde kater. Kan hij niet een beetje rekening met zijn familie houden? Het zwarte monster hoort gewoon op het bed te liggen en zijn zusje te likken.

Het hele huishouden is van slag. De grote doos met zakjes vlees blijft hemeltergend vol en ik durf niet te lang van huis weg te gaan, want stel dat hij voor de gesloten deur staat. Ik denk steeds bewust aan hem, want katten hebben een telepathische kant, geloof ik. Ze reageren op gedachten. Maar hoe ik me ook suf pieker; het blijft stil in de tuin.

Sommige poezen zijn van nature weglopers. Je houdt ze niet binnen en de buitenkou interesseert ze niets. Mijn kater is bijna anderhalf jaar oud en begon pas de laatste maanden dagen van huis te blijven. Het werd tijd dat hij gecastreerd werd, maar ik stelde het uit pure luiheid wekenlang uit. Het was immers nog winter. Maart was vroeg genoeg.

Twee poezen geven een andere sfeer in huis. Minder op mensen gericht en meer lawaai op de trappen en tussen de balken, waar ze graag acrobatische toeren op verrichten. Met mijn ene poesje is het doodstil in huis. ‘s Nachts ligt ze trouw spinnend naast me,. Een paar uur zit ze ongerust voor het raam en dan springt ze naast me. Overdag lijkt ze zich te vervelen en ze krabt aan de stoelen, omdat ze niet naar buiten wil. Eten en slapen. Meer wil ze niet.

Samen zitten we te wachten. En te hopen dat het nachtelijke geschreeuw opklinkt van een kater die eten en slapen wil. Het huis en de tuin voelen vreemd aan. Alsof ook mijn directe omgeving wacht. In een gespannen en onnatuurlijke stilte.

Ik slaakte een diepe zucht en maakte een lijstje van prioriteiten. In de supermarkt kon ik een telefoon kopen en het huis kon ik verwarmen met de open haard. De verwarmingsketel moest wachten tot maandag

Een paar uur later belde ik mijn vriend Nanard met mijn nieuwe telefoon, maar hij zat in het zuiden en gaf me het mobiele telefuunnummer van een andere loodgieter. Hij kwam op zaterdagmiddag, sloot het water in de wc af en adviseerde me een nieuwe te laten installeren. Daarna leende hij me een rubberen schuiver om het water uit het huis te zwabberen en verdween hij weer naar een volgende klus.

Een dag later stond mijn buurman met een dakpan voor de deur. In de storm waren er een paar zware pannen van het dak gevlogen en hij had er een op straat gevonden. Ik moest de dakbedekker bellen.

Hoe was het in hemelsnaam mogelijk? In plaats van mijn weblog bij te houden en de nieuwe stapel boeken te lezen moest ik werklui tevoorschijn toveren en bidden dat de hausse aan huiselijke rampen voorbij was.

Zelfs de poezen werden er helemaal zenuwachtig van. Bibberig lagen we voor de open haard en nog steeds wandelen ze wantrouwig rond de wc. Het veilige warme huis kon blijkbaar zomaar in een zwembad veranderen.

Voor mijzelf heb ik de conclusie getrokken dat de vrieskou een aanval op het huis had gedaan. Op het platteland zijn huizen kwetsbaarder. Ik had nog geluk, want bij een buurman was door de storm een diepgewortelde eik omgevallen en een gat in het dak geslagen. Dagenlang was hij bezig geweest de eik tot brandhout te hakken en het huis weer te repareren. Mannen hier in de buurt zijn meestal handig.

Mijn lijstje van loodgieters en elektriciens wordt steeds langer. Vooral de bijklussers zijn van belang, want die kun je in het weekend bellen. Professionele aannemers zijn schaars, want klussen valt onder vriendendiensten en ik woon hier te kort om daar vaak aanspraak op te kunnen doen.

Inmiddels is de winterkou voorbij en de zon weer doorgebroken. De tweede winter in Frankrijk is bijna voorbij en nog steeds heb ik geen echte oplossing gevonden voor de eenzaamheid die mij regelmatig overvalt. Het gebrek aan regelmatige gesprekken die werkelijk ergens overgaan. De bijna dagelijkse uitwisseling over politiek. Te weinig directe contacten die er toe doen.

Mijn voornemen om uitsluitend met Fransen om te willen gaan blijkt niet langer houdbaar. Het zijn de emigranten die er belang bij hebben om een nieuwe vriendenkring op te bouwen. En ik heb me erbij neergelegd dat ook ik mij dus in het verenigingsleven zal moeten begeven. Twintig kilometer verderop is een actieve tennisclub, waar ik lid van ga worden. Ik ben aan het uitzoeken wat er in Argenton te doen is. De winters zijn te lang en te desolaat voor activiteiten binnenshuis of het dorp. Het gevaar van de lethargie is groot en net als vorig jaar vergat ik rond december dat een sociaal leven zoals hier in de zomer bestaat onontbeerlijk is.

Toen mijn huis koud en nat was wilde ik klagen. En dat vooral tegen mensen die hetzelfde hadden meegemaakt.